Kiedy u dziecka pojawia się gorączka, zwłaszcza wysoka, ale poza tym nie specjalnie widać po nim jakiejkolwiek choroby, zaczynamy zastanawiać się, co się dzieje. Rumień nagły, czyli trzydniówka, to jeden z możliwych scenariuszy.
Co powoduje chorobę i jakie są jej objawy?
Gorączka trzydniowa to dosyć częsta choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez wirusy herpes HHV6 i HHV7. U starszych dzieci i osób dorosłych zachorowanie się nie zdarza. Większość dzieci zachoruje do drugich urodzin.
Gorączka to pierwszy i często jedyny objaw choroby, który rodzic zauważa. Rzadziej towarzyszy jej katar lub biegunka o niewielkim nasileniu. Często gorączka jest wysoka, sięga do 40°C, przez co dziecko źle się czuje i jest marudne.
Małe dziecko z tak wysoką gorączką warto skonsultować z lekarzem, który najpewniej w badaniu lekarskim nie zauważy dodatkowych odchyleń. Może jednak zadecydować o zleceniu badania ogólnego moczu lub badania CRP z krwi, czyli białka ostrej fazy, które świadczy o stanie zapalnym w organizmie. W przypadku choroby trzydniowej będzie ono miernie podwyższone, a w badaniu moczu nie będzie odchyleń od normy.
Tak długo utrzymująca się gorączka u dziecka, bez dodatkowych innych objawów, wymaga od rodzica sporo cierpliwości.
W 3. – 4. dniu choroby (niekiedy dopiero w 5. – 6.) dochodzi do spadku gorączki i pojawia się na ciele wysypka. Można ją zauważyć na tułowiu, na karku i za uszami. Wysypka nas cieszy, bo oznacza, że choroba właśnie się kończy i gorączka już nie powróci. Zmiany skórne nie swędzą, ale mogą ulegać nasileniu w ciągu kilku do kilkunastu godzin i dopiero później ustępować. Nie ma konieczności stosowania żadnych dodatkowych maści czy kremów. Skóra powinna być sucha i czysta.
Walka z gorączką, czyli jak przetrwać trzydniówkę?
Jak sobie radzić z wysoką gorączką, utrzymującą się tak długo? Przede wszystkim możemy podawać leki przeciwgorączkowe. Jak zawsze kierujemy się zasadą dawkowania dla dzieci, która mówi o tym, aby leki podawać w przeliczeniu na masę ciała. W trzydniówce gorączka może być wysoka, warto skonsultować ją z lekarzem. W trakcie wizyty istnieje możliwość zważenia dziecka, dzięki czemu lekarz będzie mógł obliczyć odpowiednią dawkę leku.
Można podawać dziecku zarówno paracetamol, jak i ibuprofen, a także podawać oba leki naprzemiennie. W trakcie infekcji gorączka będzie powracać. Paracetamol można podawać co 4 godziny, a ibuprofen co 6 godzin, ze względu na jego dłuższe działanie. W czasie stosowania leków rodzic powinien pamiętać o odpowiednim nawadnianiu dziecka. W trakcie gorączki zwiększa się zapotrzebowanie na płyny.
W przypadku małych dzieci warto podawać nieco częściej mleko mamy. Jeśli dziecko jest karmione mieszanką modyfikowaną, dodatkowo można jeszcze podawać wodę.
U niektórych dzieci w przebiegu gorączki mogą pojawić się drgawki. Przeczytasz o nich w oddzielnym artykule.
Kontrola ciepłoty ciała, podawanie leków przeciwgorączkowych, nawadnianie dziecka i cierpliwe oczekiwanie na pojawienie się wysypki to nasze podstawowe postępowanie w tej chorobie. Ustępuje ona bez śladu i nie daje dodatkowych powikłań.
Autor: lek. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska
- Narodowy Program Ochrony Antybiotyków: Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego 2016.
- antybiotyki.edu.pl
- Pediatria II Marek Kulus, Ryszard Grenda, Wanda Kawalec PZWL 2018
