Płacz dziecka – dlaczego dziecko płacze?

Płacz (oprócz uśmiechu) to jeden z podstawowych sygnałów niemowlaka, który informuje rodzica o aktualnych potrzebach. Taki sposób komunikowania o niedogodnościach lub inicjowanie rodzaju opieki towarzyszy mu przez cały czas, kiedy nie potrafi jeszcze mówić. Bezradność rodzica, który nie rozumie jeszcze, dlaczego jego dziecko płacze, powoduje dyskomfort i malucha, i opiekuna. Jak zapobiegać sytuacjom, w których noworodek płacze, a w razie jego występowania umiejętnie go rozpoznawać i szybko reagować? O tym poniżej.

Płacz dziecka to ważny element komunikacji wczesnoniemowlęcej, bogaty wachlarz sygnałów, który z czasem coraz lepiej udaje się rodzicom sklasyfikować. Najgorsze bywają początki. Wówczas  niepotrzebnie dajemy się ponieść emocjom i rodzicielskiemu przewrażliwieniu. A dziecko daje bardzo proste komunikaty: jestem głodny, przytul mnie, jest mi zimno, boli mnie!

Oto przegląd sytuacji, które mogą wywoływać płacz i które właśnie z tego powodu powinniśmy wyeliminować:

  1. Jestem głodny – kiedy dziecko domaga się jedzenia, jego płacz przypomina wyraźne kwilenie połączone z pokasływaniem. Piąstki dziecka zbliżają się także w kierunku buzi. Można wówczas przyłożyć do ust niemowlaka palec – prawdopodobnie zacznie go ssać, co oznacza, że nadeszła pora karmienia. Aby nie dopuszczać do płaczu dziecka spowodowanego głodem, zapisujmy pory, w których komunikowało taki odruch płaczem. Po jakimś czasie stworzymy razem grafik godzin karmienia. W ten sposób także lepiej zaplanujemy czynności wykonywane w ciągu całej doby.
  2. Moje jedzenie nie jest smaczne – niekiedy podczas karmienia maluch zaciska wargi i krzywi się. To sygnał, że pokarm mu nie smakuje. Pomyślmy wówczas, co wchodziło w skład ostatnich posiłków. Być może próbowałyśmy czegoś nowego, co wpłynęło na smak mleka. Niektóre składniki potraw sprawiają, że mleko staje się słone i nieco gorzkie. Wówczas najlepiej wyeliminować z diety „podejrzane” produkty.
  3. Jestem zły – kiedy niemowlak jest zdenerwowany, zaciska dłonie w piąstki albo napina całe ciało. Kiedy dziecko złości się najczęściej? Gdy rodzice nie okazują mu zainteresowania. Maluch potrzebuje naszej bliskości, lubi, kiedy jesteśmy obok, czytamy czy śpiewamy kołysanki. Głos rodzica dodaje mu pewności, że jest w bezpiecznym miejscu. Dlatego podczas wykonywania codziennych czynności miejmy zawsze malucha blisko siebie i w tym samym pomieszczeniu. Niech nas widzi oraz słyszy.
  4. Jestem zmęczony – płacz dziecka może również przypominać kapryszenie wywołane przemęczeniem. Najczęściej występuje wówczas, gdy nie dopilnujemy ustalonej godziny snu. Może także występować w tych dniach, kiedy maluch spał mniej niż normalnie. Aby wyeliminować taką sytuację, zawsze pilnujmy pory snu niemowlaka. Jeśli dziecko ma problem z zasypianiem, zasłońmy okna, włączmy kołysankę i ponośmy go na rękach.
  5. Jestem znudzony – kiedy maluch ma już kilka miesięcy, zaczyna poznawać otoczenie, w którym się znajduje. Kiedy dziecko kwili, oznacza to mniej więcej tyle, że czas na zmianę pozycji, w jakiej leży lub należy przenieść go do innego pomieszczenia. Możemy wtedy także zająć jego uwagę zabawką lub śpiewem.
  6. Mam kolkę – płacz wywołany bólem brzuszka jest zwykle gwałtowny, piskliwy, głośny. Najczęściej dotyczy on kolki jelitowej, która jest przypadłością wielu dzieci. Sposobem na kolki u niemowlaka są np. okłady na brzuszek z ciepłego ręcznika lub pieluszki, a także ułożenie niemowlaka na naszym brzuchu lub delikatny masaż. W diecie matki karmiącej piersią powinna się znaleźć herbatka antykolkowa – jej składniki przenikną do mleka.
  7. Jest mi zimno – nie zawsze maluch reaguje na tę niedogodność tak samo, ale może się wówczas pojawiać drżenie dolnej wargi. Jeśli zauważymy coś podobnego, dotknijmy karku dziecka. Chłodny, wskazuje na to, że temperatura ciała dziecka jest nieprawidłowa, należy go zatem okryć kocykiem lub nałożyć cieplejsze ubranko. Aby wyeliminować reakcję na zimno, zawsze sprawdzajmy temperaturę otoczenia. Ubierzmy dziecko tak, jak ubralibyśmy siebie.
  8. Jest mi gorąco – poczucie zbyt wysokiej temperatury jest podobne do reakcji na chłód. Dlatego pamiętajmy, że temperatura, jaka panuje w jego pokoiku, nie powinna przekraczać 22°C. Jeśli jest wyższa, należy albo odkryć kocyk, którym jest przykryte, albo założyć lżejsze ubranko.
  9. Za dużo zjadłem – to płacz przypominający marudzenie i występuje szczególnie po karmieniu. Po rozpoznaniu takich objawów należy ponosić niemowlaka na rękach i poczekać, aż mu się odbije. Można także wykonać masaż Shantala, czyli delikatne rozmasowywanie dwóch boków
    od klatki piersiowej w kierunku podbrzusza oraz przesuwanie rękami na krzyż po brzuchu dziecka, od szyi po prawej stronie do podbrzusza po lewej. Ból spowodowany przejedzeniem powinien minąć.
  10. Przytul mnie – niekiedy dziecko potrzebuje bliskości rodzica. Wówczas uspakaja się od razu, kiedy bierzemy je na ręce. Dlatego jeśli niemowlak płacze, nie czekajmy zbyt długo z wyłożeniem go z łóżeczka – weźmy na ręce i poczekajmy na reakcję.

    8.8

Pamiętajmy, dziecko płacze z wielu powodów i nie od razu potrafimy ocenić, dlaczego. Za pomocą małych kroczków i przede wszystkim systematycznej obserwacji z pewnością uda nam się wyeliminować niedogodności występujące podczas codziennej opieki nad maluchem.