Małe dziecko i domowe zwierzęta

Czas ciąży spędzany w mieszkaniu wraz ze zwierzętami domowymi związany jest z mniej lub bardziej prawdziwymi mitami na temat chorób odzwierzęcych. Czy obecność kota skutkuje toksoplazmozą ciężarnej, a pies może stanowić zagrożenie dla noworodka? Poznaj odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące zwierząt w domu z małymi dziećmi i tymi, które dopiero mają się urodzić.

Czy każdy kot przenosi toksoplazmozę?

Toxoplasma gondii to pierwotniak wywołujący u zwierząt i ludzi toksoplazmozę. Żywicielem ostatecznym pierwotniaka są koty domowe i dzikie – w ich organizmach zachodzi cykl płciowy pierwotniaka, w wyniku którego powstają chorobotwórcze oocysty wydalane z kałem do środowiska. Pierwotniaki w odchodach zarażonych kotów mogą stanowić źródło choroby dla innych gatunków zwierząt oraz dla ludzi. Oczywiście nie każdy kot jest nosicielem toksoplazmozy i nie tylko od niego można się nią zarazić.

Jaka jest szansa zarażenia się toksoplazmozą od kota?

Toksoplazmozą można zarazić się za też za pośrednictwem innych form rozwojowych T. gondii – powodem zarażenia może być spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego cysty. Toksoplazmoza przenosi się też przez zabrudzone ręce, np. podczas prac w ogrodzie, lub po spożyciu nieumytych warzyw wprost z ziemi. Szansa zarażenia się przy sprzątaniu kuwety kota lub bezpośrednio od zwierzęcia nie jest duża, jeśli regularnie czyścisz kuwetę. Badania nie wykazały istotnej różnicy w występowaniu pierwotniaka u osób nieposiadających kotów i u właścicieli tych zwierząt.[1]

38694470_xxl

Toksoplazmoza w ciąży – czy jest niebezpieczna?

Jeśli do zakażenia toksoplazmozą dojdzie u kobiety przed zajściem w ciążę, układ odpornościowy potrafi obronić się przed pierwotniakiem, dzięki czemu ponowna inwazja T. gondii jest mało prawdopodobna. Jednak zarażenie się toksoplazmozą w ciąży jest szczególnie niebezpieczne – choroba nabyta przez kobietę dotychczas niezarażoną może być przeniesiona na płód i niesie duże ryzyko powikłań.

Ryzyko zarażenia się toksoplazmozą – jak je zmniejszyć?

Aby zminimalizować ryzyko zarażenia się chorobą podczas ciąży, stosuj się do kilku prostych zaleceń:

  • wymienianie piasku w kuwecie pozostaw innym członkom rodziny – dbałość o czystość musi być częsta i regularna,
  • unikaj przytulania i całowania kota, a także spania z nim w jednym łóżku,
  • po każdym głaskaniu pupila dokładnie umyj ręce,
  • nie pozwalaj chodzić kotu po kuchennych blatach i stole,
  • mięso i produkty mięsne spożywaj tylko po obróbce termicznej,
  • zawsze myj owoce i warzywa przed spożyciem,
  • zakładaj rękawice ochronne podczas prac w ogródku,
  • podawaj kotu suchą i gotową karmę z puszki lub gotowane mięso.

Kiedy robić badania na toksoplazmozę?

Przyjmuje się, że do zakażenia płodu toksoplazmozą dochodzi, gdy kobieta ciężarna choruje na nią w ciąży po raz pierwszy. Dlatego planując ciążę, możesz wykonać oznaczenie poziomu przeciwciał IgG i IgM. W zależności od wyników powtórzonych w ciąży badań przeciwko toksoplazmozie, kobieta nie wymaga leczenia lub powinna przyjmować antybiotyk, który zmniejsza ilość mogących przenikać do płodu pierwotniaków.

Czy choroby zwierząt są niebezpieczne dla dzieci?

Koty i psy również mogą cierpieć na zakażenia rotawirusami, a te są szczególne niebezpieczne dla dzieci do 2-ego roku życia. Jeśli masz w domu czworonoga, rozważ podanie dziecku szczepionki uodparniającej. Przez dotykanie chorego na grzybicę psa lub kota dziecko może przenieść na siebie zarodniki grzybów chorobotwórczych. Jeśli zwierzę jest chore, należy pamiętać o regularnej opiece weterynaryjnej i o zachowaniu szczególnej ostrożności.

Newborn baby and a dachshund puppy sleeping together.

Jak ograniczyć ryzyko chorób odzwierzęcych?

Konieczne jest dbanie o higienę legowisk, misek, kuwet i klatek, z których korzystają zwierzęta. Nie pozwalaj dziecku głaskać nieznajomych czworonogów – zachowujące się bardzo spokojnie zwierzęta mogą być zarażone wścieklizną. Pamiętaj również o regularnych szczepieniach, usuwaniu kleszczy i odrobaczaniu zwierząt domowych. Jeśli zwierzę ma jakiekolwiek zmiany skórne, natychmiast udaj się z nim do weterynarza. Wykształć też w dziecku nawyk mycia rąk po każdej zabawie z pupilem.

Agresywny pies i dziecko – co robić?

Nie pozwalaj dziecku na drażnienie zwierząt. Jeśli pies jest agresywny, odizoluj go od dziecka i nigdy nie zostawiaj z nim samego. Agresja psa wobec najmłodszych to problem do rozwiązania przez profesjonalnych szkoleniowców i behawiorystów zwierząt.

Jeśli młodzi rodzice zachowają środki bezpieczeństwa, zwierzęta i małe dzieci to wspaniali kompani wspólnych zabaw. Obecność w domu kota, psa, myszki czy żółwia zapewnia wiele korzyści – uczy dzieci odpowiedzialności i pozytywnie wpływa na ich rozwój emocjonalny.

[1] Robert-Gangneux F., Darde M.L., Epidemiology of and diagnostic strategies for toxoplasmosis, “Clin. Microbiol. Rev.”, 2012, 25, 264-296.